Εξάντας: Το μυστικό της Αυγής

Σήμερα το βράδυ στις 10:00 η ΝΕΤ θα μεταδόσει σε Α’ μετάδοση το ντοκιμαντέρ του Εξάντα «Το μυστικό της Αυγής«.

Για 8η χρονιά ο Γιώργος Αυγερόπουλος και οι συνεργάτες του παρουσιάζουν πολύ προσεγμένες δουλειές που βραβεύτηκαν ουκ ολίγες φορές σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Σ’αυτή την εκπομπή θα παρουσιάσουν τη κλειτοριδεκτομή στο Μάλι, ένα αποτρόπαιο έθιμο που βασίζεται στη δεισιδαιμονία ότι η κλειτορίδα θεωρείται πηγή και φορέας κακών.

Αντιγράφουμε από την ιστοσελίδα του Εξάντα την εισαγωγή για το ντοκιμαντέρ.

«Τρεις φορές πονάει η αγάπη-όταν σε κόβουν, όταν παντρεύεσαι κι όταν γεννάς»
Παλιό αφρικανικό γνωμικό

Η μέρα στη Γκουάνα είναι γιορτινή. Όπως προστάζει ένα πανάρχαιο έθιμο στο Μαλί, αυτή την τεράστια χώρα της Δυτ. Αφρικής, όλα τα μικρά κορίτσια του χωριού, πλυμμένα καθαρά, στολισμένα με ένα κοχυλάκι στο μέτωπο και με λευκό μαντήλι στα μαλλιά, έχουν συγκεντρωθεί από νωρίς στη μεγάλη αυλή. Οι μανάδες έχουν μαγειρέψει καλό φαγητό, οι μουσικοί με τα ταμ ταμ δίνουν το ρυθμό, και οι σοφές γερόντισσες χορεύουν και τραγουδούν.

_1224221.jpg«Σήμερα όλοι στο χωριό είναι χαρούμενοι, γιατί είναι η μέρα που τα κορίτσια θα κάνουν κλειτοριδεκτομή. Σ’ εμάς έτσι γίνεται, για να μπορεί έπειτα το κορίτσι να παντρευτεί», εξηγεί ο αρχηγός του χωριού. «Ξέρεις τι είναι κλειτοριδεκτομή;», ρωτάμε τη μικρή του κόρη Αϊσά, 10 χρονών. Η μητέρα προλαβαίνει: «Δεν τους λέμε τίποτα, για να μη φοβηθούν και αντισταθούν. Θα καταλάβουν εκείνη τη στιγμή που θα τους συμβεί». Το ξημέρωμα, σ’ ένα σπίτι έξω από το χωριό, ένα ένα 37 μικρά κορίτσια θα υποβληθούν σε αυτή τη βάναυση πρακτική.

Κλειτοριδεκτομή είναι ο συνήθης όρος με τον οποίο αναφερόμαστε στον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Συνίσταται στην εκτομή μέρους ή ολόκληρης της κλειτορίδας, ή και των μικρών και μεγάλων χειλέων του αιδοίου. Κάποιες φορές η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη συρραφή της σχισμής και το στένεμα της εισόδου του κόλπου. Η πρακτική παρομοιάζεται συχνά με την ανδρική περιτομή, στην πραγματικότητα, όμως, το ακριβές αντίστοιχο στους άνδρες είναι ο ευνουχισμός. Δεν είναι σπάνιο, μικρά κορίτσια να πεθαίνουν επιτόπου τη στιγμή της κλειτοριδεκτομής, από την ακατάσχετη αιμορραγία ή τον αφόρητο πόνο και το σοκ.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 120-140 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες παγκοσμίως έχουν υποστεί αυτόν το σεξουαλικό ακρωτηριασμό, ενώ άλλα 3 εκατομμύρια ζουν κάθε χρόνο υπό αυτή την απειλή. Για να το πούμε αλλιώς, 6 κορίτσια σε όλο τον κόσμο υποβάλλονται σε κλειτοριδεκτομή κάθε λεπτό.

Πρόκειται για ένα αρχαίο έθιμο μύησης που επιβιώνει μέχρι σήμερα, κατά κόρον στην Αφρική, αν και απαντάται και σε ορισμένες χώρες της Ασίας και ελάχιστες της Μ. Ανατολής. Η αφετηρία του χάνεται στα βάθη των αιώνων της αφρικανικής παράδοσης. Σύμφωνα με έναν αρχέγονο μύθο του Μαλί, σε κάθε ανθρώπινο ον τη στιγμή της γέννησής του υπάρχει και το αρσενικό και το θηλυκό φύλο. Στον άνδρα το θηλυκό βρίσκεται στην ακροβυστία, και στη γυναίκα το αρσενικό βρίσκεται στην κλειτορίδα. Έτσι, με την περιτομή και την κλειτοριδεκτομή αντίστοιχα, συντελείται σωματικά και κοινωνικά το πέρασμα των παιδιών στην ενηλικίωση, και ο άνδρας και η γυναίκα πια θεωρούνται έτοιμοι να παντρευτούν.

Το ποσοστό των γυναικών που έχουν υποστεί κλειτοριδεκτομή στο Μαλί φτάνει το 85%! Οι γυναίκες ζουν αιχμάλωτες μιας παράδοσης που περνάει άκριτα από γενιά σε γενιά. «Δεν ξέρω γιατί ακριβώς το κάνουμε. Γεννηθήκαμε και το βρήκαμε έτσι, κι έτσι θα το κρατήσουμε. Μη γελιόμαστε, η κλειτοριδεκτομή δεν πρόκειται να σταματήσει μέχρι το τέλος του κόσμου», μας λέει η γερόντισσα που είναι επιφορτισμένη με την τέλεση της σκληρής πρακτικής. Μας δείχνει το μικρό σκουριασμένο μαχαίρι που θα χρησιμοποιήσει στην τελετή. Κι όμως, η ίδια πιστεύει ότι κάνει κάτι καλό. «Όποια δεν έχει κάνει κλειτοριδεκτομή είναι κατάρα. Δεν μπορεί να βρει άντρα, δεν μπορεί να κάνει παιδιά. Με την κλειτοριδεκτομή δεν παθαίνουν τίποτα κακό. Πλένω τα κορίτσια με το παραδοσιακό φάρμακο για να φυλαχτούν από τα κακά πνεύματα και καθαρίζω το μαχαίρι στη φωτιά», μας εξηγεί και επιμένει: «Δεν κλαίνε, δεν πονάνε, δεν παθαίνουν τίποτα κακό!».


Αν κάποιο κορίτσι δεν πεθάνει αμέσως μετά την κλειτοριδεκτομή, οι άνθρωποι δεν έχουν τη μόρφωση να αναγνωρίσουν τις μακροπρόθεσμες συνέπειές της. Οι ίδιες οι γυναίκες δεν μπορούν να καταλάβουν πώς το τραύμα που υπέστησαν στην παιδική τους ηλικία φταίει για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε όλη τους τη ζωή.

_1224228.jpg«Δεν είναι λίγες οι φορές που το ζευγάρι την πρώτη νύχτα του γάμου έρχεται στο νοσοκομείο, καθώς λόγω της φραγής του κόλπου είναι αδύνατη η σεξουαλική επαφή. Και βέβαια ούτε λόγος για απόλαυση στη σεξουαλική ζωή.  Η γυναίκα αντιδρά, αφού συνήθως υποφέρει, γι? αυτό πολλά ζευγάρια οδηγούνται στο χωρισμό», μας λέει ο γιατρός Μουσταφά Τουρέ, που αντιμετωπίζει σχετικά περιστατικά. Σκεφτείτε μόνο, για πόσα κορίτσια η πρώτη ερωτική επαφή σήμαινε να τις ανοίξει ο άνδρας τους μ’ ένα μαχαίρι…Αλλά η κλειτοριδεκτομή και το σεξ είναι θέματα ταμπού για την κοινωνία, καλυπτόμενα από ένα πέπλο σιωπής.

Για μια γυναίκα που έχει υποστεί κλειτοριδεκτομή είναι πιο δύσκολο να μείνει έγκυος, ενώ καθίσταται τρομερά επώδυνος και επικίνδυνος ο τοκετός. Με τα γεννητικά της όργανα κατεστραμμένα, αυξάνονται οι πιθανότητες η γυναίκα να μην τα καταφέρει, και να πεθάνει η ίδια ή το παιδί στη γέννα. Έτσι έχασε τη σύζυγο και το παιδί του ο κ Τερά: «Όταν μου εξήγησε ο γιατρός τι έφταιξε, κατάλαβα ότι δεν ήταν το κακό πνεύμα, ότι δεν ήταν μοιραίο να συμβεί. Πρέπει να σταματήσουμε αυτή τη συμφορά», εξομολογείται.

Ο κ Τερά, παρά την αντίληψη που θέλει τη βάναυση πρακτική να πηγάζει από το Ισλάμ, είναι χριστιανός. Κι ενώ πράγματι, πολλοί ιμάμηδες και πιστοί μουσουλμάνοι πιστεύουν ότι η κλειτοριδεκτομή είναι υποχρεωτική από το Κοράνι προκειμένου η γυναίκα να καθίσταται «καθαρή», διαπιστώνεται αφ’ ενός ότι η πρακτική είναι εξίσου διαδεδομένη μεταξύ των πιστών και άλλων θρησκειών, αφ’ ετέρου ότι δεν εφαρμόζεται σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράν και το Ιράκ, που αποτελούν το «σκληρό πυρήνα» του Ισλάμ!

Η κλειτοριδεκτομή εμφανίζεται να είναι στην Αφρική πιο αρχαία από τη θρησκεία. Κι αν σήμερα κάθε καταγωγικός ερμηνευτικός μύθος μοιάζει να έχει ξεχαστεί, οι άνθρωποι επιμένουν στην τέλεσή της κυρίως βάσει διαδεδομένων δεισιδαιμονιών και αντιλήψεων. Η κλειτορίδα θεωρείται πηγή και φορέας κακών. Οι άνδρες νομίζουν ότι θα μεγαλώσει όπως το πέος και φοβούνται να την αγγίξουν για να μη μείνουν ανίκανοι. Οι γυναίκες νομίζουν ότι αν στη γέννα το κεφάλι του μωρού αγγίξει την κλειτορίδα, το παιδί θα πεθάνει. Ή φαντάζονται ότι τα φυσιολογικά εξωτερικά γυναικεία γεννητικά όργανα είναι υπερβολικά ευμεγέθη.

Η κυρίαρχη αντίληψη όμως που συντηρεί την πρακτική είναι ότι η γυναίκα είναι υπερσεξουαλική, και είναι αδύνατο για έναν μόνο άντρα να την ικανοποιήσει. Έτσι η κλειτοριδεκτομή παρουσιάζεται ως ο τρόπος προκειμένου η γυναίκα να μένει «ήσυχη», παρθένα μέχρι να παντρευτεί, και πιστή στον άνδρα της μετά το γάμο.

«Αυτό είναι άδικο! Ως ανθρώπινο ον, η γυναίκα έχει δικαίωμα στη σεξουαλικότητά της, και πρωτίστως στη σωματική της ακεραιότητα», διαμαρτύρεται η κα Σιντιμπέ Καντιντιά Αούντου, πρόεδρος της Οργάνωσης για την Επίβλεψη των Παραδοσιακών Πρακτικών. Μαζί με άλλες ακτιβιστικές οργανώσεις αλλά και την κυβέρνηση, καταβάλουν τα τελευταία χρόνια μεγάλες προσπάθειες προκειμένου να υπάρξει στο Μαλί ενημέρωση γύρω από την κλειτοριδεκτομή.

«Οι άνθρωποι μπορεί να είναι αγράμματοι, αλλά είναι έξυπνοι», συνεχίζει η κα Αούντου. «Με την κατάλληλη ευαισθητοποίηση και ενημέρωση, μπορούν να κρατήσουν από την παράδοση ό,τι τους είναι ωφέλιμο, και να αποβάλλουν κάθε τι αρνητικό. Έτσι, όταν καταλάβουν τις τραγικές συνέπειες της κλειτοριδεκτομής, αυτή η φρικτή πρακτική θα εξαλειφθεί».

υ.γ. Για δείτε και αυτό το ποστ της  L’Enfant de la Haute Mer

Advertisements

5 Responses to “Εξάντας: Το μυστικό της Αυγής”


  1. 1 tsalapeteinos 23/04/2009 στο 2:03 μμ

    Πάντα τολμηρός και ποιοτικός ο Γιώργος Αυγερόπουλος, μέσα στη γκρίζα μονοτονία και μετριότητα της έγχρωμης ελληνικής τηλεόρασης. Όπως φάνηκε στο ντοκυμανταίρ, κυριότερη αιτία που συνεχίζεται αυτή η βάρβαρη παράδοση που έχει ιστορία 5.000 ετών στην Αφρική είναι η αμάθεια και η δεισιδαιμονία, και λιγότερο ο θρησκευτικός φανατισμός, όπως σε κάποιες αραβικές χώρες. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα έχουν πειστεί κάτοικοι χωριών, μετά από κατάλληλη ενημερωτική καμπάνια, για τους κινδύνους της κλειτοριδεκτομής στην υγεία των κοριτσιών και έχουν σταματήσει τις τελετές. Ασφαλώς χρειάζεται να γίνει πολλή δουλειά ακόμα πάνω στην ενημέρωση, την εκπαίδευση, τη δημιουργία υποδομών και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των λαών της Αφρικής ώστε να απαλλαγούν από τέτοιες απάνθρωπες πρακτικές και προκαταλήψεις. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει προφανώς αν δεν αποτιναχτεί η σύγχρονη σκλαβιά από τις πολυεθνικές εταιρίες που ξεζουμίζουν τις αναπτυσσόμενες χώρες από τους φυσικούς πόρους και κρατάνε τους λαούς υπόδουλους της απληστείας τους και θύματα της διαστροφής των συνεργαζόμενων τοπαρχών, πολέμαρχων και δικτατορίσκων.

  2. 2 L’Enfant de la Haute Mer 23/04/2009 στο 7:50 μμ

    Έχει δίκιο ο tsalapeteinos, και αξίζει να υπογραμμίσω
    ακόμη περισσότερο δύο θέματα που ο ίδιος έθεσε:
    1. Ότι η πρακτική δεν σχετίζεται με το ισλάμ, του
    οποίου προϋπήρξε, ενώ δεν ασκείται στή Σαουδική Αραβία,
    κατ’εξοχήν hard ισλαμική χώρα.
    2. Έχουν αρχίσει να κινούνται σιγά-σιγά τα πράγματα, υπό
    την επίδραση των συναφών κινημάτων, ειδικά στη γαλλόφωνη
    Αφρική. Άλλωστε μ’αυτή την επωδώ επέλεξε να κλείσει και
    ο Αυγερόπουλος τη μελέτη του.

    Τέλος, εδώ και δέκα μέρες, έχει ξεκινήσει από το γαλλικό
    κράτος σχετική καμπάνια, με μία πολύ ενδιαφέρουσα
    μπροσούρα, τόσο εναντίον της κλειτοριδεκτομής η οποία
    εφαρμόζεται λάθρα (και σε περιορισμένο βαθμό είναι η
    αλήθεια) σε γαλλικό έδαφος, όσο κυρίως, εναντίον της
    πρακτκής να στέλνονται τα κοριτσάκια (Γαλλίδες υπήκοοι,
    δεύτερης και τρίτης γενιάς) στους συγγενείς στις χώρες
    καταγωγής των γονιών και των προγόνων, για να την υποστούν
    και να επανέλθουν εν συνεχεία στη χώρα.
    Υπόσχομαι να επανέλθω.

  3. 3 L’Enfant de la Haute Mer 23/04/2009 στο 7:55 μμ

    Και σας ευχαριστώ για την αναφορά.

  4. 4 εντός φύλου 26/04/2009 στο 7:59 μμ

    Και μεις ενθουσιαστήκαμε με το ντοκιμαντέρ του Εξάντα!
    Θα συμφωνήσουμε, δεν είναι τόσο ο θρησκευτικός φανατισμός, όσο η αμάθεια και οι πάσης φύσεως δεισιδαιμονίες. Αντίστοιχα, μπορεί κανείς να δει τη ραγδαία αύξηση των εκτρώσεων σε χώρες που η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δεν είναι φροντίδα του κράτους αλλά στερεοτυπικών αντιλήψεων εντός οικογένειας αλλά και εκτός. Και φυσικά εντός εκκλησίας! Πολλές από τις δυσιδαιμονίες είναι μέρος θρησκευτικών στρεβλώσεων.
    Αυτό βέβαια είναι μεγάλο θέμα από μόνο του και θα έχει θέση σε ξεχωριστό αφιέρωμα!
    Σας ευχαριστούμε για την συμβολή!

  5. 5 argideath 05/06/2009 στο 11:17 μμ

    είναι Α-Π-Α-Ρ-Α-Δ-Ε-Κ-Τ-Ο!!!
    για μενα ειναι θρησκευτικός φανατισμός!!! 100%
    απλά είναι τόσο ακραίος λόγο του επιπέδου μόρφωσης…!
    να σας θυμίσω για την περίφημη κοινωνία μας που όλοι χρησιμοποιούμε το ίδιο κουτάλι…να μπει μέσα μας λέει ο Χριστός…
    αναρωτιέμαι σε μια ταβέρνα από ένα κουτάλι 80χρονης θα ταΐζατε τα παιδία σας?
    Εκείνη την μέρα όμως…


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Η Συντακτική Ομάδα

syntaktiki-medium

Υπογράφουμε για την Κωσταντίνα Κούνεβα

Αρχείο

profile_bird

We Twit!

  • Σήμερα Πέμπτη 02/07 στο Εντός Φύλου με την Αυγή: Γυναίκα και επιστήμη http://bit.ly/23iyQv Καλημέρα 8 years ago
  • Η έκδοση του τεύχους είχε αναβληθεί 2 φορές λόγω πληθώρας ύλης της εφημερίδας. Ελπίζουμε να μην επαναληφθεί! 8 years ago

Αρέσει σε %d bloggers: