Η γυναικεία απασχόληση και ο ρόλος της ιατρικής της εργασίας

*Του Μπάμπη Αλεξόπουλου

Πριν παρουσιάσουμε τις ειδικές παθήσεις που προκύπτουν στο γυναικείο φύλο εξαιτίας της εργασίας, θα αναφερθούμε σε ορισμένες παραμέτρους/παράγοντες εξαιτίας των οποίων είναι επιφορτισμένο επιπλέον το γυναικείο φύλο σε σχέση με το ανδρικό.

Παράγοντες επιβάρυνσης του γυναικείου φύλου

Οι οικογενειακές επιφορτίσεις  και υποχρεώσεις (καθαρισμός και συντήρηση της οικίας, ανατροφή και αγωγή των παιδιών σε μικρή ηλικία, η αγορά των απαραιτήτων προϊόντων αναγκαίων για την ομαλή και καθημερινή λειτουργία του οικογενειακού περιβάλλοντος  κ.λπ)  αποτελούν μη αμειβόμενη εργασία. Η  μη αμειβόμενη εργασία είναι ταυτόχρονα και διπλή εργασία επιφέροντας ή επαυξάνοντας παθολογίες (κεφαλαλγία, οσφυαλγία, δερματικές παθήσεις, ψυχοσωματικές παθήσεις, stress κ.λπ). Το πρόβλημα της διπλής εργασίας σε μερικές περιπτώσεις, σήμερα, έχει λυθεί στα ζευγάρια που θέλουν και οι δυο να σταδιοδρομήσουν στον επαγγελματικό τους χώρο.

Η  ταυτόχρονη επιδιωκόμενη καριέρα, όμως, επιφέρει πολλές φορές εντός της οικογένειας έναν ανοιχτό αγώνα ή μια οπλισμένη εκεχειρία μεταξύ των δυο φύλων. Οι διενέξεις, οι προστριβές, οι διαμάχες, οι εκνευρισμοί, οι υστεροβουλίες αυξάνονται στο ζεύγος ιδιαίτερα αν η εργασίες που εκτελούν είναι παρόμοιες ή παρεμφερείς. Το stress, η οικογενειακή ηρεμία, η οργάνωση και η διοίκηση της οικογένειας, η αγωγή των παιδιών, η τρόπος ψυχαγωγίας και διασκέδασης, η επιλογή τόπου κατοικίας, η επιλογή βοηθητικού προσωπικού κ.λπ. είναι αιτίες που μπορούν να επιφέρουν εκτός των ψυχοσωματικών παθήσεων και άλλες παθολογίες κατά περίπτωση και στη γυναίκα και στον άνδρα καθώς και στα τέκνα τους.

Η εργασία σε βάρδιες επιδρά βιωματικά χρονικώς στο γυναικείο φύλο, λόγω της αλληλεπίδρασης που υπάρχει μεταξύ του  κιρκάδιου ρυθμού που ακολουθεί ο κάθε οργανισμός σε όλο το 24ωρο και της έμμηνης ρύσης. Παρόλα ταύτα δεν υπάρχει ψυχοφυσιολογική αιτιολόγηση ή επιχείρημα που γενικώς να επιβεβαιώνει ότι το γυναικείο φύλο δεν μπορεί να εργάζεται σε εργασία με βάρδιες.

Τα προβλήματα που προκύπτουν στη γυναίκα που εργάζεται τη νύχτα, εκτός ορισμένων περιπτώσεων που θα αναφερθούν, είναι κυρίως κοινωνικά και ψυχολογικά μη εξαιρώντας τις παθολογίες που προκύπτουν και στα δυο φύλα στην εργασία σε βάρδιες. Δημιουργούνται επιπλέον ψυχοσωματικά προβλήματα και καταστάσεις stress που πολλές φορές φαίνονται δυσβάστακτα  λόγω της μη ξεκούρασής της εφόσον ταυτόχρονα πρέπει να υποστηρίξει την οικογένεια, να συνδράμει στην αγωγή των παιδιών, να αξιοποιήσει την παρουσία της στη κοινωνία κ.λπ. Εφόσον υπάρξει μια κατεύθυνση γενίκευσης της βραδινής εργασίας για τις γυναίκες θα προκληθούν προβλήματα που επιδρούν στη κοινωνική και οικογενειακή δομή και είναι δυνατόν να επιφέρουν επώδυνα καταστάσεις  για το κοινωνικό σύνολο.

Η σεξουαλική ενόχληση και η παρενόχληση από το ανδρικό φύλο προς το γυναικείο στους χώρους εργασίας υπήρχε πάντα. Τα τελευταία χρόνια έλαβε γνώση το ευρύ κοινό του εν λόγω προβλήματος, είτε διαμέσου των οργανώσεων των γυναικών, είτε διαμέσου των συνδικαλιστικών φορέων, είτε διαμέσου μελετών συγκεκριμένων επιστημόνων (ψυχολόγων, ιατρών εργασίας). Η παρενόχληση γίνεται συνήθως από τον προϊστάμενο ή τον εργοδότη ή τον «κατά τους τύπους» ανωτέρου επιστημονικού ή μορφωτικού επιπέδου συνάδελφο προς το υφιστάμενο γυναικείο προσωπικό. Η σεξουαλική παρενόχληση  πολλές φορές καταλήγει σε εκβιασμό και άσκηση βίας. Όλες εκείνες οι παθολογίες που προκαλούνται εξαιτίας της σεξουαλικής παρενόχλησης είναι όλες αυτές που προκαλούνται και από το «Mobbing». Επιβαρύνουν τις παθήσεις αυτές, το άγχος, η κατάθλιψη, η αισθηματική και σεξουαλική ανισορροπία, οι αμφίβολες διαπροσωπικές σχέσεις, η υφιστάμενη οικογενειακή ανισορροπία.

Τέλος, δεν θα πρέπει να παραληφθούν εκείνες οι περιπτώσεις που παρατηρείται  η αδιαφορία προς την εργασία ή η παρατεταμένη  και μερικές  φορές συστηματική απουσία από την εργασία του γυναικείου φύλου. Οι γυναίκες είναι λιγότερο συνεπείς  σε σχέση με τους άνδρες στην αμειβόμενη εργασία. Η εξήγηση ότι το γυναικείο φύλο έχει ταυτόχρονα πολλαπλές απασχολήσεις, εκτός της αμειβόμενης, είναι δυνατόν εν μέρει να δώσει μια απάντηση αλλά και το ότι κατά το παρελθόν οι γυναίκες δεν είχαν τα κίνητρα το οποία είχαν οι άνδρες. Είναι ένα θέμα που ακόμα δεν έχει  μελετηθεί συστηματικά από την επιστημονική κοινότητα.

Οι ειδικές παθήσεις

Οι περισσότερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί σχετικά με την εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου και τη συσχέτιση βλαπτικών παραγόντων και συντελεστών κινδύνων και παθολογίες οφειλόμενες σε αυτούς, αφορούσαν, όντως, το ανδρικό φύλο. Δεν έχει αναλυθεί σε βάθος, σε όλα τα επίπεδα της παραγωγικής διαδικασίας,  αν οι παθολογίες είναι οι ίδιες και στα δυο φύλα εφόσον κάνουν την ίδια εργασία και είναι εκτεθειμένοι στους ίδιους κινδύνους. Πραγματοποιήθηκαν και πραγματοποιούνται μελέτες για ορισμένα επαγγέλματα στα οποία απασχολούνται ως επί το πλείστον γυναίκες και ιδιαίτερα για τη συσχέτιση της απασχόλησης με είδη καρκίνου στο γυναικείο φύλο. Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα δεν έφεραν στην επιφάνεια διαφορετικά συμπεράσματα από τα ισχύοντα μέχρι σήμερα, ότι δηλαδή οι παθήσεις δεν είναι κοινές και για τα δυο φύλα, εκτός ορισμένων και συγκεκριμένων περιπτώσεων.

Αυτό το οποίο ανέδειξαν οι μελέτες  είναι ότι σίγουρα υπάρχουν διαφορές σε παθολογίες που αφορούν τα δυο φύλα σχετικά με  παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος, τη φυσιολογική λειτουργία της αναπαραγωγής της γυναίκας, δερματολογίκες   παθήσεις, παθήσεις του αναπνευστικού και τα οικιακά ατυχήματα.  Το ότι το ποσοστό των οικιακών ατυχημάτων είναι υψηλότερο για το γυναικείο φύλο οφείλεται πρακτικά στο ότι η γυναίκα κάνει διπλή εργασία. Η κούραση, είτε ψυχική είτε σωματική, προκαλεί τα ατυχήματα. Ο καθαρισμός της οικίας με διάφορα απορρυπαντικά προκαλεί  ή επιδεινώνει δερματολογικές παθήσεις και παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος.

Οι νοσοκόμες, οι εργαζόμενες σε οίκους ευγηρίας, οι εργαζόμενες στην καθαριότητα, οι φυσιοθεραπεύτριες, οι εργαζόμενες στη βιομηχανία στην αλυσίδα παραγωγής, οι εργαζόμενες σε εμπορικά κέντρα και πολυκαταστήματα τροφίμων και ένδυσης, οι χειρίστριες και οδηγοί βαρέων οχημάτων  συχνά παρουσιάζουν αυξημένες και πιο συχνές παθολογίες που αφορούν όλο εν γένει το μυοσκελετικό σύστημα σε σχέση με το ανδρικό φύλο.

Αναπαραγωγική υγεία

Πολλοί είναι οι βλαπτικοί παράγοντες που είναι δυνατόν να προκαλέσουν ανωμαλίες στη φυσιολογική λειτουργία της αναπαραγωγής της γυναίκας. Γενικώς γυναίκες που εργάζονται παρουσιάζουν -σε σχέση με τις μη εργαζόμενες γυναίκες- προβλήματα στην ωοθυλακιορρηξία, στην εγκυμοσύνη, στη διακοπή της κύησης, στους πρόωρους τοκετούς και βρεφικούς θανάτους καθώς και ανωμαλίες στην έμμηνη ρύση.

Ανωμαλίες στην έμμηνη ρύση μπορεί να επιφέρει, επίσης, η έκθεση σε διθειάνθρακα (CS2), η έκθεση στο κρύο είτε και σε συνδυασμό με την εργασία σε βάρδιες. Αμηνόρροια μπορεί να προέλθει από την έκθεση στο στιρόλο ή στο κρύο.

Αυτόματη διακοπή της κύησης μπορεί να προέλθει από έκθεση σε ιοντίζουσα ακτινοβολία, σε φυτοφάρμακα, σε υδροχλωριομένους και οργανοφωσφορικούς υδρογονάνθρακες, σε αναισθητικά αέρια, μονοξείδιο του αιθυλενίου, stress κατά την εργασία, ανύψωση και μεταφορά βαρέων αντικειμένων, η νυκτερινή εργασία, εργασία σε βάρδιες.

Ο πρόωρος τοκετός μπορεί να οφείλεται σε εργασίες που πραγματοποιούνται σε όρθια στάση καθώς και σε αυτές τις γυναίκες που εκτελούν χειρονακτικές εργασίες.

Η γέννηση λιπόβαρων βρεφών μπορεί να οφείλεται στην έκθεση της μητέρας σε μόλυβδο, υδράργυρο, νικέλιο, θόρυβο, δονήσεις, φυτοφάρμακα κ.λπ.

Παρατηρήθηκε ότι σε γυναίκες που εργάζονται σε εργασία με βάρδιες, τα βρέφη είναι λιπόβαρα σε σχέση με τα βρέφη γυναικών που εργάζονται σε ημερησία βάρδια.

Διανοητικές καθυστερήσεις και σωματικές δυσλειτουργίες παρατηρήθηκαν σε βρέφη που η μητέρα τους είχε εκτεθεί κατά την εργασία της σε διθειάνθρακα.

Παλίνδρομη κύηση προκαλεί η έκθεση των γυναικών σε μόλυβδο και ιοντίζουσα ακτινοβολία.

Η ιατρική της εργασίας μπροστά σε μια πρόκληση

Η μετανάστευση της γυναίκας από τον κόσμο της οικογένειας στο κόσμο της αμειβόμενης εργασίας δεν δημιούργησε σε αυτόν καινούργιο αμάλγαμα. Η ταλαιπωρημένη δυνατότητα πρόσβασης της γυναίκας σε όλα τα επίπεδα της παραγωγικής διαδικασίας δεν απάλειψε τα προβλήματα, μόνο τα μετέφερε και  μοίρασε διαφορετικά τα καθήκοντα και την εργασία μεταξύ των δυο φύλων. Οι γυναίκες πήραν οφέλη και πλεονεκτήματα αλλά και μειονεκτήματα και προκαταλήψεις.  Αυτή η μετανάστευση, όμως, έσπασε τον τοίχο που υπήρχε μεταξύ των δυο φύλων. Η νέα εποχή και οι νόμοι της εργασίας και του εμπορίου κατέστησαν την γυναίκα πρωταγωνίστρια αλλά ταυτόχρονα και θύμα.

Μελέτες που θα διασαφηνίζουν εξίσου ποιοτικά και ποσοτικά σε όλα τα επίπεδα παραγωγής (πρωτογενές, δευτερογενές, τριτογενές) τους παράγοντες κινδύνου στα δύο φύλα θα μπορέσουν να δώσουν λύσεις σε κοινά προβλήματα του εργατικού δυναμικού που αφορούν και τα δυο φύλα, αλλά και το κάθε φύλο χωριστά.

Η σημερινή επιβαλλόμενη μεθοδολογία της παγκοσμιοποίησης για την υποταγή στην απασχόληση  επιφέρει κοινωνικά προβλήματα. Ξαναβρισκόμαστε σε μια νέα διεκδίκηση δικαιωμάτων των εργαζομένων όπως στην εποχή της βιομηχανικής επανάστασης. Τα δικαιώματα και των δυο φύλων δεν εξαλείφθηκαν αλλά επιτείνονται.

*Ο Μπάμπης Αλεξόπουλος είναι ειδικός ιατρός εργασίας

Advertisements

0 Responses to “Η γυναικεία απασχόληση και ο ρόλος της ιατρικής της εργασίας”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Η Συντακτική Ομάδα

syntaktiki-medium

Υπογράφουμε για την Κωσταντίνα Κούνεβα

Αρχείο

profile_bird

We Twit!

  • Σήμερα Πέμπτη 02/07 στο Εντός Φύλου με την Αυγή: Γυναίκα και επιστήμη http://bit.ly/23iyQv Καλημέρα 8 years ago
  • Η έκδοση του τεύχους είχε αναβληθεί 2 φορές λόγω πληθώρας ύλης της εφημερίδας. Ελπίζουμε να μην επαναληφθεί! 8 years ago

Αρέσει σε %d bloggers: