Archive for the 'Φύλο και ισότητα στις προγραμματικές θέσεις των κομμάτων' Category

Φύλο και ισότητα στις προγραμματικές θέσεις των κομμάτων – εισαγωγή

Ο Φεμινισμός ως λέξη και ως ουσία, δηλαδή ως θεωρία, πράξη και όραμα, απουσιάζει εντελώς από τα προγράμματα των κομμάτων. Εμείς από αυτή τη σκοπιά ασκούμε την κριτική μας στα προγράμματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απορρίπτουμε τα επί μέρους αιτήματα στο σύνολό τους.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι έχουμε το αλάθητο. Ισχυριζόμαστε, όμως, ότι προσπαθούμε να αποκτήσει το Κόμμα μας φεμινιστική ταυτότητα, να εντάξει την οπτική του φύλου στις πολιτικές του θέσεις και τον πολιτικό του λόγο. Το επιτύχαμε στο νέο μας Πρόγραμμα, τόσο με την επιμέλεια, από την οπτική του φύλου, του συνόλου των θέσεων, όσο και με το κεφάλαιο «Ζητήματα φύλου», που μετά τις εκλογές θα θέσουμε στην κρίση των γυναικείων οργανώσεων και προσωπικοτήτων, των γυναικείων δομών του συνδικαλιστικού κινήματος, των τμημάτων σπουδών φύλου των Πανεπιστημίων και γενικά των γυναικών.
Και πάντα με το όραμα μιας κοινωνίας ουσιαστικής δημοκρατίας και δικαιοσύνης, όπου το ανισότιμο και κυριαρχικό σύστημα σχέσεων των κοινωνικών φύλων δεν θα υπάρχει.

Επιμέλεια: Λίτσα Δουδούμη, Σούλα Παναρέτου, Χρυσάνθη Χειμώνα

Advertisements

ΣΥΡΙΖΑ-σημεία από το πρόγραμμα

Το πολιτικό πρόγραμμα της Αριστεράς δεν μπορεί παρά να τοποθετεί τον αγώνα των γυναικών για κοινωνική απελευθέρωση στην καρδιά του πολιτικού πεδίου. Θεωρούμε την ισότητα των φύλων οικουμενική αξία, κατανοούμε τον ριζοσπαστικό χαρακτήρα των φεμινιστικών διεκδικήσεων και το δυνάμει απελευθερωτικό μήνυμα του φεμινιστικού προτάγματος.

Η εξουσία του ενός φύλου πάνω στο άλλο έχει πολιτική διάσταση και η ανατροπή της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το όραμα ριζικών κοινωνικών αλλαγών, με το σοσιαλισμό του 21ου αιώνα.

Σε αυτή τη βάση, ο φεμινισμός αναπροσδιορίζει και εμπλουτίζει την πολιτική. Η φεμινιστική ανάλυση για την πατριαρχική δομή της κοινωνίας, την ανακατανομή της εξουσίας, τον ανακαθορισμό των ρόλων των φύλων, τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους, τον πολιτισμό της ειρήνης έχει προσδώσει ποιοτικό εύρος και βάθος στην αριστερή σκέψη. Η φεμινιστική ανάγνωση των οικονομικών και κοινωνικών διαδικασιών συμβάλλει στη διαμόρφωση της πολιτικής της Αριστεράς για την εργασία, την εκπαίδευση, το κοινωνικό κράτος.

Ζητάμε θεσμοθέτηση της ισάριθμης εκπροσώπησης των δύο φύλων στα κέντρα λήψης αποφάσεων, στις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές διαδικασίες, στις πολιτικές θέσεις του κρατικού μηχανισμού (ΔΣ οργανισμών κλπ.).

Είμαστε υπέρ μιας νέας οργάνωσης της κοινωνίας όπου η αμειβόμενη εργασία θα παίρνει υπόψη της την κοινωνική πραγματικότητα και των εργαζόμενων γυναικών και των ανδρών. Δηλαδή, η αγορά εργασίας να μην είναι μόνο προσαρμοσμένη στις ανάγκες των ανδρών, αλλά ισότιμα στις ανάγκες ανδρών και γυναικών.  Μία κοινωνία όπου η αναπαραγωγική εργασία, δηλαδή, η οικιακή εργασία, η φροντίδα και η διαπαιδαγώγηση θα κατανέμονται ισότιμα και στα δύο φύλα.

Θεωρούμε ότι η εργασία αποτελεί για τις γυναίκες στοιχείο ανεξαρτησίας και κοινωνικής απελευθέρωσης.

ΠΑΣΟΚ «Δεσμεύσεις σε διακηρυκτικό επίπεδο, μακριά από ένα επεξεργασμένο συνεκτικό πρόγραμμα»

Η θέση του σημερινού ΠΑΣΟΚ για την κατάσταση και το ρόλο των γυναικών στη σημερινή κοινωνία είναι δύσκολο να σκιαγραφηθεί. Στο κυβερνητικό πρόγραμμα και τις θέσεις του κυριαρχεί η γυναίκα στην οικογένεια, η γυναίκα- μητέρα, ενώ υπάρχει αναφορά και στο ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας

Η συρρίκνωση του εύρους της «κλασσικής» αντίληψης του ΠΑΣΟΚ για το γυναικείο ζήτημα και η εστίαση στο θέμα της οικογένειας δείχνει την συντηρητική του μετατόπιση, πράγμα που έχει συντελεστεί από καιρό, γίνεται όμως τώρα τελείως φανερό. Θυμίζουμε, πως η ενασχόληση με την οικογένεια χαρακτηρίζει τα συντηρητικά κόμματα,που αντιμετωπίζουν τη γυναίκα ως παιδοποιητική μηχανή και επισείουν τον κίνδυνο μαρασμού του έθνους λόγω της δημογραφικής κάμψης.

Είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε,ότι οι θέσεις του ΠΑΣΟΚ για τη στήριξη της οικογένειας δεν είναι απλά θέσεις του Τομέα Γυναικών, αλλά έχουν συμπεριληφθεί στις προγραμματικές προτεραιότητες της κυβέρνησης. Αποτελούν άρα τμήμα του προγράμματος και δεσμεύσεις προς τους πολίτες.

Ας δούμε ορισμένα σημεία από τις θέσεις του κόμματος:

Εντός της τετραετίας θα υπάρξει διπλασιασμός των βρεφονηπιακών σταθμών. Πως θα γίνει αυτό; Εδώ παρεμβάλλονται οι ΟΤΑ. Θα αποκτήσουν οι Δήμοι την πολυπόθητη οικονομική αυτοτέλεια και ευρωστία, θα διακριθούν για την πολιτική τους βούληση, ώστε να συμπεριλάβουν στις προτεραιότητες της δημοτικής πολιτικής τους παιδικούς σταθμούς; Ή θα επιστρέψουν στο κράτος οι μέχρι πρότινος κρατικοί σταθμοί;

Στην οκταετία θα καλυφθούν όλα τα κενά, λέγεται. Ποιά οκταετία; Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης [2002] έθεσε όριο το 2010. Μέχρι τότε πρέπει να έχει καλυφθεί το 90% των αναγκών σε σταθμούς για παιδιά από τριών ετών μέχρι τη σχολική ηλικία και το 33% σε βρεφονηπιακούς, από 0 ηλικία μέχρι τριών ετών.

Εμείς απέχουμε παρασάγγες από τα επίπεδα αυτά. Μέχρις ότου δημιουργηθούν αυτές οι υποδομές, θα δίνεται επιχορήγηση στην οικογένεια για τη φύλαξη των παιδιών σε σταθμούς, ανάλογα με τα φορολογητέα οικογενειακά δεδομένα. Αλλά σε ποιούς σταθμούς, αφού υπάρχει έλλειψη; Στους ιδιωτικούς; Θα επιδοτείται δηλαδή ο ιδιωτικός τομέας για να οργανώνει τη φύλαξη και να αποκομίζει κέρδη εις βάρος του προγράμματος επέκτασης των δημοτικών σταθμών; Και σε αυτήν την περίπτωση η τριμερής συμμετοχή στα τροφεία [κράτος-δήμος-οικογένεια] θα γίνει διμερής [κράτος-οικογένεια];

Ή μήπως ανά δήμο θα οργανωθεί φύλαξη παιδιών σε κάποια σπίτια από γυναίκες άνεργες, ηλικιωμένες που θα έχουν λάβει μία στοιχειώδη εκπαίδευση και θα πιστοποιούνται από τους δήμους ως κατάλληλες στο πλαίσιο της λεγόμενης κοινωνικής εργασίας;

Ολίγον νεφελώδη προκύπτουν τα υποσχόμενα, ενώ προβληματίζει το γεγονός, ότι ο ιδιωτικός τομέας αναδεικνύεται σε ισοβαρή πυλώνα της πολιτικής για την προσχολική αγωγή. Για τους πολλούς, αυτό που φαίνεται , ότι θα συμβεί, αν υπάρξει επιχορήγηση, είναι ότι αυτή θα καλύπτει μέρος του κόστους για τη γυναίκα που προσλαμβάνει η οικογένεια για τη φύλαξη του παιδιού ή των παιδιών. Αλλά κι αυτή θα εξαρτάται από τα φορολογικά δεδομένα, άρα είναι άγνωστο το ύψος της.

Μα και η εφάπαξ παροχή 2000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται θα δίδεται με εισοδηματικά κριτήρια.Δηλαδή,απλά, ποιοί είναι οι δικαιούχοι;

Και κάτι άλλο: Λησμονείται ,ότι δεν πρόκειται απλά για φύλαξη .Η προσχολική φροντίδα έχει την έννοια της διαπαιδαγώγησης και αποτελεί βαθμίδα της εκπαίδευσης. Μέσα στον πανικό της κρίσης,δεν πρέπει να κάνουμε έκπτωση στις επιστημονικές απαιτήσεις της προσχολικής αγωγής.

Κατά τα άλλα, ακούγεται ευχάριστα η υπόσχεση, στη χώρα που οι προεκλογικές υποσχέσεις σπάνια αντάμωσαν την πραγματικότητα: «Θα αναπτύξουμε συγκροτημένη πολιτική για την οικογένεια κάθε τύπου. Αναπτύσσουμε ειδικές στοχευμένες πολιτικές για όλα τα στάδια, από το ξεκίνημα της οικογένειας, τη μονογονεϊκή οικογένεια και την ανύπαντρη μητέρα, για την τρίτεκνη και πολύτεκνη οικογένεια, για την οικογένεια με ανάπηρο γονιό η παιδί».

Ο περιορισμένος χώρος δεν μας επιτρέπει να επεκταθούμε στο σύνολο του προγράμματος. Νομίζουμε, όμως, ότι από τα λίγα πού είπαμε φάνηκε, πως«οι δεσμεύσεις» είναι σε διακηρυκτικό επίπεδο και απέχουν από ένα επεξεργασμένο συνεκτικό πρόγραμμα.

Νέα Δημοκρατία: «Χαρακτηριστικό των εκφράσεων του (πρώην) κυβερνώντος κόμματος στα ζητήματα φύλου, είναι ότι δεν τα βλέπει ως τέτοια»

Οι ως τώρα μεταρρυθμίσεις της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και οι προτάσεις της για το μέλλον αρχίζουν και τελειώνουν με τον παραδοσιακό ρόλο της γυναίκας μητέρας- προστάτιδας της οικογένειας, που επωμίζεται τα βάρη της ανατροφής των παιδιών και του νοικοκυριού. Κύριο μέλημα για την απερχόμενη κυβέρνηση είναι η προβολή της κάλυψης των αναγκών των γυναικών μέσα από τη φροντίδα της οικογένειας ως πυλώνα της κοινωνίας, ενώ ταυτίζει την προστασία των γυναικών με την προστασία της οικογένειας ως θεσμού.

Η μητρότητα είναι κοινωνική θητεία, σύμφωνα με τη ΝΔ. Θέση τελείως αντίθετη με το ότι η μητρότητα είναι κοινωνική λειτουργία, ενώ η γέννα είναι βιολογική λειτουργία. Ο κοινωνικός χαρακτήρας της μητρότητας σημαίνει ότι η ανατροφή των παιδιών είναι συνευθύνη των δύο συζύγων-γονέων,που πρέπει να μπορούν να συνδυάζουν αρμονικά τους ρόλους τους ως εργαζόμενοι και γονείς. Γι αυτό η πολιτεία πρέπει να διευκολύνει το έργο τους με τη δημιουργία υποδομών. Η κοινωνική θητεία περιορίζει τη μητρότητα στη γυναίκα. Ωστόσο, ακόμα και η αναφορά ελάφρυνσης των μητέρων-γονέων μέσω της φύλαξης παιδιών στους βρεφονηπιακούς σταθμούς δεν είδαμε να συνοδεύεται από αντίστοιχες πρακτικές κατά την τελευταία εξαετία. Οι ελλείψεις σε υποδομές και προσωπικό μόνο κοινωνικό κράτος «προστασίας» δε θυμίζουν. Ταυτόχρονα, παρά τις φιλότιμες αναφορές της γραμματείας γυναικείων θεμάτων της ΝΔ στις μοντέρνες γυναίκες, βλέπουμε μια παραδοσιακή αντίληψη στο συνδυασμό καριέρας και οικογένειας, ενώ παραλείπεται η αναγνώριση του ρόλου του πατέρα, της παροχής αντίστοιχης γονικής άδειας και πολύμηνης άδειας πατρότητας.

Δεν παραλείπεται η αναφορά της ισότητας ανδρών και γυναικών στο χώρο εργασίας, όχι όμως στους τομείς που οι στατιστικές μιλούν από μόνες τους (μεγαλύτερα τα ποσοστά των ανέργων γυναικών, κάλυψη θέσεων ευθύνης κατά κύριο λόγο από άνδρες, ανισότητα στους μισθούς σε αντίστοιχες εργασίες), αλλά προστατεύοντας τη γυναίκα από τη σεξουαλική παρενόχληση.

Τέλος, παρατηρείται η χρήση κατά κόρον της ορολογίας «προστατεύουμε» στο γυναικείο ζήτημα. Το πρόγραμμα και οι διακηρύξεις της ΝΔ διέπονται από την αντίληψη ότι οφείλουν να προσφέρουν ασφάλεια και προστασία στο «ασθενές φύλο» και στα παιδιά του, ενώ η προπαγάνδιση του Συμφώνου Συμβίωσης παραλείπει τα ομόφυλα ζευγάρια (άντρες και γυναίκες).

Η κυβερνητική θητεία της ΝΔ συνδέθηκε με τις εξής, μεταξύ άλλων, νομοθετικές πρωτοβουλίες:

νόμος 3500/2006 «Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογνειακής βίας και άλλες διατάξεις». Έγινε μετά από πίεση οργανώσεων και διεθνών οργανισμών. Εμφανίζει κενά, καθώς η αντίληψη είναι μάλλον οικογενειοκεντρική και δεν στηρίζεται στην ανάλυση της βίας είς βάρος των γυναικών, που είναι μοχλός εξουσίας των ανδρών.

νόμος 3710/2008 «Μεταρρυθμίσεις για την οικογένεια, το παιδί, την κοινωνία και άλλες διατάξεις». Δεν ισχύει πλέον το αμετάβλητο του επωνύμου, αλλά προβλέπεται ότι ο κάθε σύζυγος μπορεί να προσθέτει και το επώνυμο του άλλου , εάν το επιθυμεί.

νόμος 3636/2008. Αφορά εκλογή βουλευτών. Άρθρο 3: «ο αριθμός των υποψηφίων από κάθε φύλο πρέπει αριθμητικά να ανέρχεται σε ποσοστό ίσο  τουλάχιστον με το 1/3 των υποψηφίων [σε επίπεδο επικράτειας]». Και αυτός ο νόμος έγινε μετά από πολύχρονη πίεση των οργανώσεων ,αλλά και των διεθνών οργανισμών.

νόμος 3653/2008 «Θεσμικό πλαίσιο έρευνας και τεχνολογίας και άλλες διατάξεις».Ο νόμος προβλέπει,ότι κάθε φύλο μετέχει κατά το 1/3 τουλάχιστον στα εθνικά όργανα και επιτροπές έρευνας και τεχνολογίας. Και η διάταξη αυτή υπήρξε αποτέλεσμα έντονης πίεσης, ιδίως από τις γυναίκες πανεπιστημιακούς.

ΚΚΕ: «Η κοινωνική απελευθέρωση των γυναικών θα προκύψει από τον τερματισμό των ταξικών σχέσεων εκμετάλλευσης»

Το ΚΚΕ αδυνατεί να εντάξει στις διεκδικήσεις του για τις γυναίκες την οπτική του φύλου. Ανάγει την ανισοτιμία της γυναίκας αποκλειστικά και μόνο στις ταξικές σχέσεις εκμετάλλευσης, αγνοώντας το σύστημα κυριαρχίας του ανδρικού κοινωνικού φύλου πάνω στο γυναικείο κοινωνικό φύλο. Γι’ αυτό συνδέει την  κοινωνική απελευθέρωση των γυναικών  με τη λύση αυτής της αντίθεσης και μόνο. Αγνοεί, δηλαδή, το εποικοδόμημα, τις κοινωνικές κατασκευές της εκμεταλλευτικής κοινωνίας, που έχουν στόχο την υποταγή και την υποδούλωση των γυναικών, και που σήμερα είναι επίκαιρες.

Συνεπώς, ως εκ του χαρακτήρα και του στόχου του, στέκεται στα ζητήματα της εργασίας της γυναίκας, με έμφαση στην κοινωνική προστασία και συγχρόνως με μία εμμονή στη μητρότητα και την οικογένεια. Πρυτανεύει η οικογένεια στην κλασσική της μορφή  και δεν διακρίνουμε τη θέση της γυναίκας σε αυτή. Δεν υπάρχει οπτική φύλου στα ζητήματα παιδείας, υγείας, μετανάστευσης κ.α. και δεν διατυπώνονται τα αντίστοιχα αιτήματα.

Δεν διακρίνει την διαταξικότητα ορισμένων προβλημάτων των γυναικών, που φυσικά βιώνονται κατά διαφορετικό τρόπο από τις γυναίκες κάθε τάξης και κοινωνικού στρώματος. Πχ. το ζήτημα της βίας εναντίον των γυναικών.

Αδυνατεί να προσεγγίσει τα προβλήματα των γυναικών,που είναι απόρροια της διπλής και τριπλής  εκμετάλλευσης τους  αυτό που ονομάζεται φύλο, φυλή και τάξη, τη στιγμή που το φεμινιστικό κίνημα στηρίζεται σε αυτήν την  ανάλυση για να διατυπώσει τα σύγχρονα αιτήματα και να αναπτύξει την πάλη του.

Δεν βρήκαμε διατυπωμένες επίσημες θέσεις για τα ζητήματα της βίας κατά των γυναικών, της εμπορίας γυναικών, για τα σεξουαλικά  και αναπαραγωγικά δικαιώματα, τη σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο της εργασίας, τον φονταμενταλισμό.

Σε μερικές απόψεις του φάσκει και αντιφάσκει. Απορρίπτει τις ποσοστώσεις  αλλά στο κείμενο «Νομοθετικές αλλαγές στα δικαιώματα της γυναίκας», Αιμ. Αγκαβανάκη 2008, αναφέρεται:«Στο 7ο Συνέδριο (1945) το ΚΚΕ τόλμησε να καθορίσει δεσμευτικά την κατά 50% συμμετοχή των γυναικών στα όργανα και τη συγκρότηση ενός μεγάλου αριθμού γυναικείων επιτροπών σε όλο το κόμμα, προσπαθώντας να αντιμετωπίσει -στα δεδομένα της εποχής- την ένταξη γυναικών στο κομμουνιστικό κίνημα».

Στο κείμενο “Διάλεξη για το γυναικείο ζήτημα” ,2006, διαβάζουμε :

«Το γυναικείο ζήτημα ως ιστορικό κοινωνικό φαινόμενο είναι ένα σύμπλεγμα οικονομικών, πολιτικών, πολιτιστικών ανισοτιμιών και διακρίσεων που εκδηλώνονται σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και προσωπικής ζωής της γυναίκας, και σε τελευταία ανάλυση πηγάζει από τις ταξικές σχέσεις εκμετάλλευσης.»

Δεν βρήκαμε,, ωστόσο, την ανάλυση του ΚΚΕ για την νεο- συντηρητική ιδεολογική και πολιτική επίθεση που γίνεται την τελευταία δεκαετία στα κεκτημένα δικαιώματα των γυναικών, όπου προπαγανδίζονται οι πιο οπισθοδρομικές απόψεις, όσον αφορά, την απελευθέρωση των γυναικών στην οικογένεια, στην εργασία, στην κοινωνία.

Τέλος, το ΚΚΕ επισήμως στην κριτική του προς εμάς, μας χρεώνει θέσεις και απόψεις που δεν είναι δικές μας. Αν το κάνει γιατί δεν έχει διαβάσει τις δικές μας θέσεις, συνιστούμε να διαβαστεί το πρόγραμμα μας και ιδιαίτερα το κεφάλαιο «Ζητήματα Φύλου». Αν τις ξέρει και τις διαστρεβλώνει αυτό είναι μία αήθης πολιτική στάση με κοντοπρόθεσμο όφελος.

Οικολόγοι Πράσινοι: «Αποσπασματική διατύπωση των αιτημάτων των γυναικών»

Το πρόγραμμα που έχουν καταθέσει οι Οικολόγοι Πράσινοι διακατέχεται από μερικότητα, δεν είναι δηλαδή ένα πλήρες πρόγραμμα και ακουμπάει τα περισσότερα ζητήματα επιφανειακά, χωρίς να θίγει τον πυρήνα τους. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει με τις απόψεις τους όσον αφορά στις σχέσεις των φύλων. Αποσπασματική είναι και η διατύπωση των επί μέρους αιτημάτων των γυναικών, μερικά εκ των οποίων διαπνέονται από την αντίληψη του φιλελεύθερου Φεμινισμού. Ένα λόγος ακόμα για ανοιχτό πεδίο συνεργασίας με όποιο κόμμα έρθει πρώτο στις εκλογές δηλ. ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ.

ΛΑΟΣ: «Το γυναικείο ζήτημα λάμπει δια της απουσίας του»

Το κόμμα του κύριου Καρατζαφέρη δεν κάνει τον κόπο να ασχοληθεί στο πρόγραμμά του με τα ζητήματα φύλου, σαν να μην υφίστανται. Άλλωστε, προηγείται η εθνική ταυτότητα και η ασφάλεια. Παρ’ όλ’ αυτά, υπάρχει Τμήμα Γυναικών. Μάλιστα, σε μια εκδήλωση του Τμήματος, ο κ. Καρατζαφέρης είχε αναφερθεί στο γυναικείο φύλο μες στο κόμμα του ως «τριαντάφυλλα που στολίζουν τον κήπο». Γλάστρες δηλαδή. Όμως από τις ανά καιρούς διατυπώσεις των βουλευτών του, μπορούμε να καταλάβουμε ότι για το ΛΑΟΣ μόνο γυναικεία ζητήματα δεν υπάρχουν. Αλησμόνητη είναι η θέση της δεξιάς όταν είχε τεθεί προς τροπολογία το οικογενειακό δίκαιο σχετικά με το επώνυμο στη Βουλή, όπου ο Υπουργός Δικαιοσύνης κ. Χατζηγάκης συστρατεύτηκε με το ΛΑΟΣ, ενώ βουλευτές του κόμματος μίλησαν για την ανδρική αξιοπρέπεια.


Η Συντακτική Ομάδα

syntaktiki-medium

Υπογράφουμε για την Κωσταντίνα Κούνεβα

Αρχείο

profile_bird

We Twit!

  • Σήμερα Πέμπτη 02/07 στο Εντός Φύλου με την Αυγή: Γυναίκα και επιστήμη http://bit.ly/23iyQv Καλημέρα 8 years ago
  • Η έκδοση του τεύχους είχε αναβληθεί 2 φορές λόγω πληθώρας ύλης της εφημερίδας. Ελπίζουμε να μην επαναληφθεί! 8 years ago