Archive for the 'Trafficking: Βιομηχανία του σεξ και σύγχρονο δουλεμπόριο' Category

Σωματεμπορία: Πελάτες – καταναλωτές, γυναίκες –προϊόντα

Το παρόν «Εντός φύλου» παρουσιάζει βασικά σημεία και πορίσματα από το διήμερο Επιστημονικό Συνέδριο  με θέμα «Εμπορία ανθρώπων: Παράγοντες και Επιπτώσεις», που διοργάνωσε ο Τομέας Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Άξονας του Συνεδρίου, η πρώτη διευρωπαϊκή έρευνα («DeStoLi» – Demand of Stolen Lives),  η οποία εστιάζει στη σωματεμπορία από την πλευρά της ζήτησης δηλ. από την πλευρά του πελάτη. Εκεί αναλύονται τα χαρακτηριστικά του πελάτη, οι προτιμήσεις του και οι λόγοι για τους οποίους κάνει χρήση τέτοιου είδους υπηρεσιών καθώς και οι επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία.  Εξηγούνται με σαφήνεια τι σημαίνει σωματεμπορία και μαστροπεία, και ότι στην ουσία δεν υπάρχει τιμωρία. Καθίσταται σαφές ότι τα σημερινά θύματα σωματεμπορίας δεν έχουν δυνατότητα διαφυγής, γιατί το έγκλημα έχει γίνει κατ’ εξοχήν οργανωμένο και είναι σαφώς πιο βίαιο, ακόμη κι όταν η βία δεν είναι εμφανής με την πρώτη ματιά. Τέλος, αναφέρονται οι αδυναμίες της υπάρχουσας διεθνούς και εγχώριας νομοθεσίας.

Από την επιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση προκύπτει καθαρά τι εννοούμε όταν λέμε ότι το νεοφιλελεύθερο δόγμα εμπορευματοποίησε ως και το ανθρώπινο σώμα…

Επιμέλεια: Δέσποινα Σαγγανά , Μαρία Βλαδιμήροβιτς

Μπορείτε επίσης να δείτε:

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα ΑΓΙΣ:

http://ec.europa.eu/justice_home/funding/2004_2007/agis/funding_agis_en.htm

Νομική Σχολή Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

http://www.law.duth.gr/

Ενδεικτικά κάποια στατιστικά στοιχεία για το trafficking:

http://en.wikipedia.org/wiki/Human_trafficking

http://www.stop-trafficking.org/statistika/index.htm

http://www.humantrafficking.org/

http://www.stopthetraffik.org

Εμπορία ανθρώπων: Παράγοντες και Επιπτώσεις

Μια σύντομη παρουσίαση των εργασιών του ομότιτλου Συνεδρίου της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Της Δέσποινας Σαγγανά*

Στις 21 και 22 Οκτωβρίου 2009, πραγματοποιήθηκε από τον τομέα Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (Δ.Π.Θ.) διήμερο επιστημονικό συνέδριο υπό τον τίτλο «Εμπορία ανθρώπων: Παράγοντες και Επιπτώσεις». Το Συνέδριο διεξήχθη στα πλαίσια της πρώτης διευρωπαϊκής έρευνας («DeStoLi» – Demand of Stolen Lives),  η οποία εστιάζει στη σωματεμπορία από την πλευρά της ζήτησης (δηλ. από την πλευρά του πελάτη). Για την Ελλάδα συγκεκριμένα, η έρευνα πραγματοποιήθηκε για την περιοχή της Ροδόπης, από την ομάδα του Εργαστηρίου Εγκληματολογικών Επιστημών της Νομικής Σχολής Κομοτηνής, του Δ.Π.Θ., και για την νότιο Ελλάδα από το Κέντρο Συμπαράστασης Παλιννοστούντων Μεταναστών.

Το τμήμα της έρευνας που αφορούσε το Δ.Π.Θ παρουσίασαν ο κ. Κώστας Κοσμάτος (Δ.Ν. Δικηγόρος, Ειδικός Επιστήμων της Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ) και οι κ.κ. Χρήστος Λαμπάκης και Γιώργος Σάρλης,  δικηγόροι και μέλη του Εργαστηρίου Εγκληματολογικών Επιστημών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν τα συμπεράσματα ως προς την αντίληψη του πελάτη για το trafficking  καθώς  το ταυτίζουν με την κλασσική πορνεία, αλλά και η αναφορά της περιγραφής ότι οι κοπέλες είναι αντικείμενα εκμετάλλευσης.

Το διεθνές νομικό πλαίσιο για την εμπορία ανθρώπων σε σχέση με το κοινοτικό πρόγραμμα «ΑΓΙΣ» – στα πλαίσια του οποίου διεξήχθη η έρευνα «DeStoLi»- , παρουσίασε στην εισήγησή της η Επίκουρη Καθηγήτρια της Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ, κ. Αθανασία Συκιώτου. Η εισηγήτρια, μετά την αναφορά των σημαντικών προβλέψεων που έχουν υιοθετηθεί σε διεθνές επίπεδο, επεσήμανε τις ελλείψεις που εντοπίζονται στα σχετικά διεθνή κείμενα. Αναφέρθηκε στη μη κύρωση των συμβάσεων από πολλές χώρες-μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα- με συνέπεια την μη ενοποίηση του ορίου σεξουαλικής ενηλικίωσης για την  προστασία των παιδιών, τη μη υιοθέτηση κυρώσεων για τα εμπλεκόμενα νομικά πρόσωπα και την έλλειψη ομοιόμορφων ρυθμίσεων διεθνούς δωσιδικίας για την τιμωρία των δραστών στο εξωτερικό. Παράλληλα, επισημάνθηκε ο περιορισμός του Πρωτοκόλλου του Παλέρμο στο οργανωμένο και διακρατικό έγκλημα, η περιορισμένη εδαφική εμβέλεια των κειμένων της Ε.Ε. και του Συμβουλίου της Ευρώπης  και η απαίτηση από τα θύματα για συνεργασία με τις αρχές, ως προϋπόθεση για την προστασία και την αρωγή τους.

Τέλος, το τμήμα του ερευνητικού προγράμματος που αφορά sτις επιπτώσεις της εμπορίας ανθρώπων στην τοπική κοινωνία (της Ροδόπης) και ιδίως στις σχέσεις των δύο φύλων και στην οικογένεια, παρουσίασε η κ. Βάσω Θεολόγη, Διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Δ.Π.Θ, δικηγόρος Ροδόπης και δημοσιογράφος. Η εισηγήτρια, στάθηκε ιδιαίτερα στη θέση της συζύγου, χριστιανής και μουσουλμάνας, η οποία πολλές φορές είναι αντιμέτωπη με τις οικονομικές και συναισθηματικές επιπτώσεις της παραμέλησης ή και του διαζυγίου, με αποτέλεσμα, σε αρκετές περιπτώσεις, να οδηγείται στη χρήση ψυχοφαρμάκων. Παράλληλα, έγινε αναφορά στην άνθηση μιας ιδιότυπης οικονομίας που βασίζεται στο trafficking, αλλά και στην στοχευμένη παρουσίαση από τα ΜΜΕ των γυναικών-θυμάτων trafficking ως επικίνδυνων για την τοπική κοινωνία, με αποτέλεσμα  την έξαρση  ρατσιστικών αντιδράσεων.

Τέλος, κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου, γενικά, τέθηκαν σημαντικοί προβληματισμοί για το ζήτημα της Εμπορίας Ανθρώπων, το οποίο παρά τις όποιες νομοθετικές ή άλλες προσπάθειες αντιμετώπισής του σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, συνεχίζει να ταλανίζει την παγκόσμια κοινότητα, έχοντας αυξητικές τάσεις παγκοσμίως.  Προσεγγίστηκαν, παράλληλα,  μια σειρά από ζητήματα που αφορούν την μετανάστευση, μέρος της οποίας είναι και η εμπορία ανθρώπων. Μετείχαν εκπρόσωποι διαφόρων φορέων της πολιτείας και ΜΚΟ όπως από τον Συνήγορο του Πολίτη, το Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής κ.α. Η σύνδεση της εμπορίας ανθρώπων με το θέμα της παράνομης μετανάστευσης καθώς και η σύνθεση των απόψεων διαφόρων εμπλεκομένων φορέων, μπορούν να αποτελέσουν ένα βήμα προς την λύση αυτού του ακανθώδους προβλήματος.

*Η Δέσποινα Σαγγανά είναι μέλος της Γραμματείας του Τμήματος Φεμινιστικής Πολιτικής του ΣΥΝ.  Συμμετείχε εκ μέρους του τμήματος στις εργασίες του Συνεδρίου.

Η ζήτηση στην εμπορία ανθρώπων

Διαπιστώσεις από έρευνα πεδίου στην περιοχή της Κομοτηνής

Το ερευνητικό πρόγραμμα «Demand of Stolen Lives» είναι διακρατικό και δια-περιφερειακό πρόγραμμα, συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα πλαίσια του Κοινοτικού Προγράμματος «ΑΓΙΣ». Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2005 μέχρι και τον Οκτώβριο του 2007 από 5 εταίρους σε 4 χώρες (Ελλάδα, Κύπρος, Γερμανία, Βέλγιο). Μεταξύ των εταίρων ήταν το Εργαστήριο Εγκληματολογικών Επιστημών του Τομέα Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης με την ερευνητική ομάδα που αποτελούταν από τους Κωνσταντίνο Κοσμάτο (Δ.Ν, Δικηγόρο, Ειδικό Επιστήμονα ΔΠΘ), Χρήστο Λαμπάκη και Γιώργο Σάρλη (Δικηγόρους). Το κύριο τμήμα του προγράμματος αποτελεί κοινωνιολογική ποιοτική έρευνα πεδίου μέσω συνεντεύξεων με πελάτες «σεξουαλικών υπηρεσιών» και επίκεντρο την Κομοτηνή και την ευρύτερη περιοχή της Ροδόπης. Η έρευνα πραγματεύεται το σημαντικό θέμα της ζήτησης υπηρεσιών από γυναίκες τυχόν θύματα εμπορίας.

Τα άτομα-πελάτες που ερωτήθηκαν ήταν από 18 έως και 60 ετών, ενώ οι ηλικίες από 30 έως 50 ετών έφθαναν περί το 60% του δείγματος. Ως προς το θρήσκευμα η συντριπτική πλειοψηφία του δείγματος ήταν χριστιανοί, ενώ παράλληλα είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι οι ερωτώμενοι είναι εργαζόμενοι (υπάλληλοι ως επί το πλείστον) και κατά μέσο όρο σχετικά καλής οικονομικής κατάστασης. Από την έρευνα προέκυψε ότι οι εξαναγκασμένες στην πορνεία γυναίκες προέρχονται κυρίως από χώρες της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. και είναι ηλικίας από 18 έως και 40 ετών. Επιπλέον προκύπτει ότι η είσοδος των γυναικών αυτών στην χώρα έχει στενή σχέση με τη δράση κυκλωμάτων (οργανωμένο διασυνοριακό έγκλημα) και τη συνεργασία πολλών δραστών ελλήνων και αλλοδαπών, γραφείων εύρεσης εργασίας, ιδιοκτητών μπαρ, αστυνομικών, τελωνειακών υπαλλήλων κ.α.  Αξιοσημείωτο είναι ότι κανείς από τους ερωτώμενους πελάτες δεν γνώριζε πως ποινικοποιείται πλέον και η συμπεριφορά του πελάτη εξαναγκασμένης στην πορνεία γυναίκας. Συνάγεται επομένως η σημαντική αδυναμία της συγκεκριμένης διάταξης νόμου (παρ. 3 άρθρο 351 ΠΚ) να ενεργήσει γενικοπροληπτικά.

Σε σχέση με τον τρόπο προσφοράς των σεξουαλικών υπηρεσιών, από την έρευνα παρατηρείται αφενός η για μικρό χρονικό διάστημα παραμονή των γυναικών σε ένα συγκεκριμένο τόπο και αφετέρου η συνεχής μετακίνησή τους από περιοχή σε περιοχή (μέθοδος carrousel). Περαιτέρω, παρατηρείται ότι σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη του φαινομένου επιτέλεσε η οργάνωση μιας διαδικασίας παροχής ψυχαγωγίας που ευνοεί την πραγματοποίηση μεγαλύτερων κερδών για τους ιδιοκτήτες (εμπορεύονται και κάτι άλλο πέραν απ’ τις γυναίκες) και μοιάζει πιο κοντά σε αποδεκτές (απενοχοποιημένες) κοινωνικά δραστηριότητες επιχειρήσεων, τα sex bars, ενώ συμπεραίνεται ότι αυτή η νέα μορφή, σε αντιδιαστολή με τους οίκους ανοχής, αναδύθηκε ως τρόπος ικανοποίησης των αναγκών για νέες και ποιοτικές αγοραίες υπηρεσίες του έρωτα, όπως αυτές τις αντιλαμβανόταν η μεσαία και ανώτερη εισοδηματική τάξη της περιοχής.

Ως βασικότερους λόγους για τους οποίους καταφεύγουν σε αυτές τις υπηρεσίες, οι ερωτώμενοι αναφέρουν, μεταξύ άλλων, την -συγκριτικά με τις συμβατικές ερωτικές σχέσεις- ευκολότερη σεξουαλική τους συνάφεια με μια γυναίκα, χωρίς άγχος και ηθικές αναστολές, ιδιαίτερα για όσους κατοικούν στις αγροτικές  περιοχές της λοιπής Ροδόπης ή για όσους είναι ηλικιωμένοι. Για άλλους, ο λόγος είναι ένας συνδυασμός διασκέδασης και απόδρασης από την καθημερινότητα της συζυγικής ζωής. Ενώ για λιγότερους, λόγοι μοναξιάς και αναζήτησης λύσεων αυτής. Τέλος, ένας λόγος είναι η δυνατότητα αγοράς της πραγματοποίησης επιθυμιών/φαντασιώσεων, ως ένα νέο καταναλωτικό είδος. Σε όσους μάλιστα επικαλούνται τον τελευταίο λόγο αναδεικνύεται και τάση προτίμησης στη ζήτηση ακόμη και εξαναγκασμένων στην πορνεία γυναικών.

Πάντως, οι πελάτες συνάγεται ότι σπάνια συμπεριφέρονται οι ίδιοι βίαια στις γυναίκες των χώρων αυτών, ωστόσο αντιμετωπίζουν τη σχέση μαζί τους ως μια συναλλαγή. Όσοι όμως ασκούν βία, αναφέρουν ότι το κάνουν επειδή αφενός εκείνες φέρουν τον κοινωνικό ρόλο της «πόρνης», ενώ αφετέρου οι ίδιοι το δικαιούνται, «επειδή πληρώνουν».

Εντέλει, οι επιπτώσεις του φαινομένου για την περιοχή καταγράφεται ότι ευρύνονταν από την αύξηση των διαζυγίων, την υποβάθμιση της συζυγικής ζωής, την οικογενειακή οικονομία (κατασπατάληση περιουσιών) και την ανάπτυξη έντονων φαινομένων διαφθοράς ως και το ξέπλυμα χρήματος σε καφετέριες, ποδοσφαιρικές ομάδες, χορηγίες κλπ.

Τιμωρείται αυστηρά η σωματεμπορία;

Της Αθανασίας Συκιώτου*

Σε εκείνους που θεωρούν ότι η σωματεμπορία τιμωρείται πολύ αυστηρά ως κακούργημα έχω να ρωτήσω: Θεωρούν ότι η φθορά ξένης ιδιοκτησίας (που είναι πλημμέλημα) είναι ίσης αξίας με την φθορά ενός ανθρώπου;

Ο άνθρωπος δεν είναι ιδιοκτησία κανενός και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί πράγμα που μπορούμε να το μεταχειριζόμαστε κατά πως θέλουμε.

Άλλωστε, όταν το 1950 εισήχθη η σωματεμπορία ως πλημμέλημα στον ΠΚ αυτό μπορεί να είχε μια λογική βάση. Στην Ελλάδα ο νομοθέτης ήξερε μόνο τις χωριατοπούλες που στην προσπάθεια εξεύρεσης καλύτερης τύχης στην Αθήνα παρασύρονταν από  τους επιτήδειους που τελικά τις εξέδιδαν. Τότε και προκειμένου για ενήλικες γυναίκες ο νομοθέτης θεωρούσε ότι ενδεχομένως είχαν την δυνατότητα να ξεφύγουν, αλλά  δεν το έκαναν από ντροπή. Δεν είχε, όμως, υπόψη του τα σημερινά αδίστακτα κυκλώματα, που εισάγουν αλλοδαπές γυναίκες, ούτε τα στρατόπεδα εκπαίδευσης θυμάτων στα οποία κουρελιάζουν κυριολεκτικά σωματικά και κυρίως ψυχικά τα θύματα. Όταν ένα θύμα φτάνει στο σημείο να  πέσει από το μπαλκόνι προκειμένου να σωθεί, όταν δηλ. το ενδεχόμενο του σωματικού θανάτου φαίνεται ως λύτρωση, σημαίνει ότι πριν είναι ήδη νεκρό ψυχικά. Γιατί μόνο με την ανθρωποκτονία μπορεί να παρομοιαστεί σε σοβαρότητα η εμπορία ανθρώπων. Τα σημερινά θύματα σωματεμπορίας δεν έχουν δυνατότητα διαφυγής, γιατί το έγκλημα έχει γίνει κατ’ εξοχήν οργανωμένο και είναι σαφώς πιο βίαιο, ακόμη κι όταν η βία δεν είναι εμφανής με την πρώτη ματιά. Έτσι, σωστά ο νομοθέτης επέλεξε να κάνει την σωματεμπορία κακούργημα.

Εξάλλου, έτσι που λειτουργεί το ελληνικό σύστημα της ποινικής δικαιοσύνης, ο δράστης ενός πλημμελήματος στην ουσία δεν τιμωρείται, αφού το όριο για την μετατροπή της ποινής έχει φτάσει τα 5 χρόνια. Θα ήταν μάλλον αστείο για τέτοιας σοβαρότητας έγκλημα οι δράστες να μπορούν να πληρώνουν για να κυκλοφορούν ανενόχλητοι ακριβώς όπως θα πλήρωναν για μια φθορά ξένης ιδιοκτησίας…

Όσο για τη συναίνεση στη σωματεμπορία θα πρέπει να τονίσω ότι κατ’ αρχάς κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να αποφασίσει αν θα διαθέσει και με ποιες προϋποθέσεις το σώμα του. Ενδέχεται να έχει αποφασίσει να παράσχει σεξουαλικές υπηρεσίες, αλλά στη συνέχεια οι όροι να αλλάξουν και να μην είναι αποδεκτοί από το άτομο αυτό. Αν λοιπόν, αυτό το άτομο δεν συναινεί  απ’ αρχής στην παροχή τέτοιων υπηρεσιών, αλλά εξαναγκάζεται (παρασύρεται, απειλείται, κ.λπ.) να τις παράσχει, πρόκειται για σωματεμπορία. Αν ωστόσο, συμφωνεί στην παροχή τέτοιων υπηρεσιών, αλλά στη συνέχεια αλλάζουν οι όροι της συμφωνίας (π.χ. δεν καταβάλλονται οι αμοιβές που συμφώνησε, ή υποχρεώνεται να δέχεται μεγαλύτερο αριθμό πελατών) τότε πρόκειται για εργασιακή εκμετάλλευση που εμπίπτει πάλι στην έννοια της εμπορίας ανθρώπων και τιμωρείται το ίδιο.

Έτσι, λοιπόν, στην έννοια της μαστροπείας παραμένουν μόνο οι περιπτώσεις των ενηλίκων που ελεύθερα και οικειοθελώς έχουν αποφασίσει να παράσχουν σεξουαλικές υπηρεσίες και οι μαστροποί απλώς διευκολύνουν αυτή την απόφαση.

Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο ότι όταν πρόκειται για ανήλικο η περίπτωση της μαστροπείας τιμωρείται με κάθειρξη, δηλ. με την ίδια ποινή με αυτή της σωματεμπορίας και ο νομοθέτης εξομοιώνει τα θύματα μαστροπείας με αυτά της εμπορίας ανθρώπων.

Κι όσο και αν κάποιοι παρακμιακοί δικηγόροι που υπερασπίζονται σωματέμπορους κόπτονται να πείσουν το δικαστήριο ότι πρόκειται για μαστροπούς, (επειδή  η μαστροπεία είναι πλημμέλημα) και ότι αυτοί «απλώς διευκολύνουν» την ήδη οικειοθελώς ειλημμένη απόφαση των συγκεκριμένων γυναικών, η πραγματικότητα δεν αλλάζει… Ο εξαναγκασμός και η εκμετάλλευση παραμένουν στις περιπτώσεις σωματεμπορίας και περιμένουν να αποδειχθούν, αρκεί να υπάρξουν και δικαστές με γνώσεις και ευαισθησία για τέτοια θέματα.

Οποιοσδήποτε θέλει να βλέπει συναίνεση των θυμάτων στην σωματεμπορία είναι αυτός που βλέπει τους ανθρώπους επιδεκτικούς μόνο για χειρισμό και εξυπηρέτηση των ιδικών του συμφερόντων.

*Η Αθανασία Συκιώτου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Εγκληματολογίας στη Νομική Σχολή του ΔΠΘ

Πέμπτη 28/05 : Trafficking: Βιομηχανία του σεξ και σύγχρονο δουλεμπόριο


human_trafficking_by_me19leela

Στις προτεραιότητες του Διεθνούς Φεμινιστικού Κινήματος η εμπορία γυναικών είναι μεταξύ των προτεραιοτήτων πάλης.

Η εγκληματική αυτή δραστηριότητα υπήρχε πάντα. Στις συνθήκες όμως της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και της αγοραίας εμπορευματοποίησης των πάντων, η βιομηχανία του σεξ έχει προσλάβει μαζικές διαστάσεις.

4.000.000 περίπου γυναίκες -σύμφωνα με τα στοιχεία του OHE- αλλά και 1.000.000. παιδιά είναι τα θύματα εμπορίας κάθε χρόνο. Η πορνεία, ο σεξουαλικός τουρισμός, η παιδική πορνογραφία έχουν φθάσει σε εξαιρετικά ανησυχητικά επίπεδα στην Ευρώπη και σε όλο σχεδόν τον πλανήτη.

Το σώμα είναι αξία, δεν είναι εμπόρευμα για πούλημα. Η βιομηχανία του σεξ, όμως,  αποφέρει τρομακτικά κέρδη, γι’ αυτό και δεν είναι καθόλου εύκολο να περιοριστεί. Διαπλέκεται, μάλιστα, με άλλες χρυσοφόρες δραστηριότητες, όπως το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, ο τζίρος, σε παγκόσμιο επίπεδο, από την εμπορία γυναικών ανέρχεται περίπου σε 7 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Σύμφωνα με την Interpol, ένας σωματέμπορος εγκατεστημένος στην Ευρώπη κερδίζει 110.000 ευρώ ετησίως, από μια «γυναίκα-θύμα » της διεθνικής σωματεμπορίας.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι το δουλεμπόριο πλήττει περί τις 120.000-500.000 γυναίκες κυρίως στην Ευρώπη

Τι κρύβεται πίσω από τον όρο trafficking;

Ιστορίες βασανιστηρίων, εξαθλίωσης, ταπείνωσης χιλιάδων γυναικών από την Ρωσσία, την Μολδαβία, Ουκρανία, Πολωνία, Ρουμανία, το Ουζμπεκιστάν, Αλβανία, τις χώρες της Αφρικής, της Ασίας κ.α.

Γυναίκες  που ήρθαν στην Ελλάδα κυνηγώντας μια καλύτερη ζωή και γνώρισαν την κόλαση, φυλακισμένες σε ξενοδοχεία ή διαμερίσματα.

Τον Δεκέμβριο του 2000, στο Πρωτόκολλο των Ηνωμένων Εθνών Ενάντια στην παράνομη Διακίνηση Ανθρώπων-ιδιαίτερα Γυναικών και Παιδιών, υιοθετήθηκε ο πιο κάτω ορισμός ο οποίος συμπλήρωσε τη Σύμβαση του ΟΗΕ Ενάντια στο Διεθνές Οργανωμένο Έγκλημα.

Έτσι, λοιπόν, το Trafficking είναι:

Η Παράνομη διακίνηση γυναικών και παιδιών, στρατολόγηση, μεταφορά, μετακίνηση, παραλαβή ή αποστολή με χρήση απειλής , βίας ή άλλες μορφές εξαναγκασμού, απαγωγής, εξαπάτησης, κατάχρησης εξουσίας της ευάλωτης θέσης ατόμων και ή λήψη χρημάτων από τα διακινούμενα πρόσωπα, με σκοπό την σεξουαλική  εκμετάλλευση  ή την εκπόρνευση τους, καθώς επίσης για δουλεία ή παρεμφερείς πρακτικές ή για αφαίρεση οργάνων.

Human-wrists1

Οι συνθήκες διαβίωσης των γυναικών-θυμάτων αγγίζει τα όρια της πλήρους εξαθλίωσης: Βιασμοί, ξυλοδαρμοί, απομόνωση, βασανιστήρια, τρομοκρατία, ψυχολογική βία.

Όλες οι πράξεις που σχετίζονται με την εμπορία προσώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση, αποτελούν κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εγκλήματα κατά της προσωπικής ελευθερίας.

Επίσης ,οι βαριές σωματικές βλάβες των γυναικών αυτών, που είναι συνέπεια των βάρβαρων και απάνθρωπων συνθηκών της καταναγκαστικής εκπόρνευσης τους, συνιστούν παραβίαση των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων τους. Δικαιώματα που έχουν κατοχυρωθεί από διεθνείς συμβάσεις, τις οποίες έχει υπογράψει και η Ελλάδα.

Η εμπορία γυναικών συνιστά την απεχθέστερη έκφραση των σχέσεων εξουσίας ανάμεσα στα δύο φύλα!

Πελάτης, σωματέμπορος και εκδιδόμενη στην Ελλάδα μετά το 1990

Του Γρηγόρης Λάζου*

Η διεθνική σωματεμπορία αναπτύχθηκε στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1980 με την προώθηση γυναικών από την Καραϊβική, την Πολωνία, τις Φιλιππίνες και την Ταϊλάνδη. Η (ανδρική) πορνική πελατεία ενέκρινε και χρηματοδότησε τη νέα πορνεία στην οποία, σε 8 ή 9 χρόνια, υπηρέτησαν περίπου 5.400-5.500 αλλοδαπές γυναίκες. Όμως, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η προώθηση γυναικών στην πορνεία από αυτές τις χώρες γνώρισε έναν «ξαφνικό θάνατο» χάρη στο ότι εντοπίστηκαν και αξιοποιήθηκαν νέες πηγές γυναικών. Τα γυναικορυχεία της Ανατολικής Ευρώπης και Βαλκανικής ήταν ποιοτικότερα (με βάση τα πορνικά γούστα του Έλληνα πελάτη), πολυπληθέστερα και κοντινότερα. Επίσης, εδράζονταν σε κοινωνίες που είχαν μόλις καταρρεύσει πολιτικά, οικονομικά και πολιτισμικά, με πληθυσμούς σε απόγνωση που δεν γνώριζαν τους τρόπους που λειτουργούσαν και επιβάλλονταν οι νόμοι της αγοράς.

Δεκαετία του ’90: χρυσή δεκαετία της πορνείας στην Ελλάδα

Τη δεκαετία αυτή αναπτύχθηκε η μαζική προώθηση γυναικών, κυρίως από τη Ρωσία, την Ουκρανία, τη Μολδαβία αλλά και την Αλβανία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Οργανωμένα δίκτυα διεθνοσωματεμπόρων άρχισαν να προωθούν στην Ελλάδα και στην πορνεία, νέους τύπους γυναικών σε μεγάλους αριθμούς. Το 1990 προωθήθηκαν στη χώρα πάνω από 1.700 αλλοδαπές, ενώ το 1993 έφτασαν τις 7.000. Το 1997 η εξαναγκαστική πορνεία αλλοδαπών γυναικών έφτασε στο αποκορύφωμά της: προωθήθηκαν και εκπορνεύτηκαν επιτυχημένα πάνω από 21.000 χιλιάδες γυναίκες. Και την επόμενη πενταετία οι αριθμοί των προωθούμενων γυναικών (ενηλίκων και ανηλίκων) στην πορνεία γυναικών παρέμεναν σταθερά γύρω στις 20.000.

mn_trafficking_07

Πελάτες: η προϋπόθεση για την άνθιση της εξαναγκαστικής πορνείας

Από πορνεία εκτόνωσης, η αγοραία πορνεία μετεξελίχθηκε σε πορνεία απόλαυσης. Με τις νέες ευέλικτες μορφές της (κυρίως τα μπαρ), απλώθηκε σύντομα σε όλη την Ελλάδα και έγινε εύκολα προσβάσιμη σχεδόν από το σύνολο των ενδιαφερόμενων. Αν το 1990 υπήρχε μια πελατεία λίγο πάνω από τις 500 χιλιάδες, το 1995 ξεπέρασε το 1 εκατομμύριο, ενώ από το 1996 (και τουλάχιστον ως το 2005) έμεινε σταθερά πάνω από το 1,2 εκατ. Επρόκειτο δε, για μια πελατεία με διάθεση και με τα λεφτά στο χέρι, για να μισθώνει τις υπηρεσίες των εξαναγκαστικά εκδιδόμενων γυναικών.

Το 1990 είχαν λάβει χώρα περίπου 7,8 εκατ. μισθώσεις. Το 1995 έφτασαν τα 20 εκατ., ενώ την επόμενη δεκαετία παρέμειναν σταθερά πάνω από τα 24 εκατ. (με το 1997 να ξεπερνούν τα 26 εκατ.). Γι` αυτές τις μισθώσεις, η πορνική πελατεία μετέφερε στην εξαναγκαστική πορνεία τεράστια ποσά: τα 37 εκατ. ευρώ του 1990 φαντάζουν αμελητέα μπροστά στα πάνω από 950 εκατ. ευρώ του 1997, ενώ στα χρόνια που ακολούθησαν θα παρέμεναν σταθερά πάνω από τα 900 εκατ. ευρώ.

Ένα μέρος της πελατείας, ένα 2-10% (ανάλογα με την ηλικία), έδειξε ενεργή διάθεση για τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων.

Κατά τη δεκαετία του 1990 και μέχρι σήμερα χιλιάδες ανήλικες (και ανήλικα αγόρια) προωθήθηκαν στην πορνεία με αξιόλογη ζήτηση και κερδοφορία. Δεν έγινε όμως δυνατό να οργανωθεί και να ακμάσει μια αυτόνομη αγορά ανηλίκων μικρών ηλικιών (για παράδειγμα, κάτω των 13 ετών). Μια τέτοια αγορά αποτελεί εύκολο στόχο για την αστυνομία, ενώ οι ενδιαφερόμενοι πελάτες δεν διαθέτουν τους πόρους ώστε να χρηματοδοτήσουν το σχετικό υψηλό ρίσκο των σωματεμπόρων που θα αναλάμβαναν να τους ικανοποιήσουν. Έτσι, για την ώρα, η πορνεία ανηλίκων περιορίζεται σε προνόμιο απόλαυσης μόνο εύπορων ανδρών.

Η βία- σε όλες της τις μορφές- στα σώματα και τις ψυχές των γυναικών

violence_against_women_condensed

Τη «βρώμικη δουλειά» για τον πελάτη στην Ελλάδα ανέλαβε με το αζημίωτο ο διεθνοσωματέμπορος, μικρά και ευέλικτα δίκτυα πορνολόγησης (της πιο κομψά ίσως αλλά λαθεμένα αποκαλούμενης ‘στρατολόγησης’), προώθησης, εγκατάστασης, εκπόρνευσης και εκμετάλλευσης των γυναικών αυτών.

Σ` ό,τι αφορά στους διεθνοσωματέμπορους, αρχικά επέβαλαν υπακοή στις γυναίκες προς εκπόρνευση και πορνοποίηση με τη χρήση σωματικής βίας και σωματικής βαρβαρότητας. Μέσα σε ένα πλαίσιο κατατρομοκράτησης, καθ` όλη τη δεκαετία του 1990 έλαβαν χώρα, βασανισμοί, ακρωτηριασμοί (για παράδειγμα, η στείρωση με κρεμάστρα ή η αποκοπή των θηλών) και θανατώσεις.

Σταδιακά η εξαναγκαστική πορνεία ανέπτυξε ένα σύστημα από κώδικες που συνδύαζαν τη διακριτικότητα και την αποδοτικότητα. Σ` αυτό συνέβαλε σημαντικά και ο νόμος 3064/2002 που αρχικά φόβισε τα δίκτυα διεθνοσωματεμπορίας. Όμως, η υποχρέωση των θυμάτων σωματεμπορίας να καταθέτουν ως μάρτυρες (μένοντας έκθετες στην εκδίκηση των δικτύων) αλλά και η χλωμή και αναποφάσιστη στάση της πολιτείας στο να παράσχει βιώσιμες διεξόδους στις εξαναγκαστικά εκδιδόμενες, άμβλυνε αποφασιστικά την αποτελεσματικότητα του νόμου, φόβισε τις γυναίκες και τις κράτησε στην αγκαλιά των εκμεταλλευτών τους.

Μετά το 2003-4, νέοι κώδικες καθυποταγής και χειραγώγησης των εξαναγκαστικά εκδιδομένων σταθεροποιήθηκαν και επικράτησαν δυσκολεύοντας της κατασταλτική δράση της αστυνομίας. Σταδιακά, και να θέλει, η αστυνομία από μόνη της δεν είναι σε θέση να επιτύχει κάτι παραπάνω από ευκαιριακά ρήγματα στην εξαναγκαστική πορνεία. Η πείρα που ανέπτυξαν οι διεθνοσωματέμποροι στην αποδοτική διαχείριση περιόρισε τη σωματική βία αλλά και την απώθησε σε μια ‘γκρίζα ζώνη’, εκτός ορατότητας της κοινής γνώμης που δεν επιθυμεί να της υπενθυμίζουν τις ευθύνες της.

«Happy trafficking»

Human-trafficking23-300px

Στη «χαμογελαστή νέα πορνεία» οι σωματικοί βασανισμοί και οι θανατώσεις περιορίστηκαν αριθμητικά αλλά και λαβαίνουν χώρα κυρίως κρυφά. Ακόμα και όταν κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις φτάνουν ως τα δελτία ειδήσεων, καταγράφονται συνοπτικά χωρίς να αξιολογούνται ως άξιες λόγου ειδήσεις. Άλλωστε, οι εξαναγκαστικά εκδιδόμενες έχουν διδαχτεί πώς να είναι υπάκουες και έχουν πεισθεί ότι δεν διαθέτουν άλλη εναλλακτική. Για τις εξαναγκαστικά εκδιδόμενες, αυτός είναι ο καλύτερος από όλους τους δυνατούς κόσμους που τους διατίθενται. Κατά την τελευταία πενταετία, η σωματική βαρβαρότητα έχει πλέον υποχωρήσει και η καθυποταγή της εκδιδόμενης γυναίκας λαβαίνει πλέον χώρα κυρίως σε όρους ψυχικής βίας. Έτσι, το σώμα παραμένει ακέραιο για εκμετάλλευση ενώ η προσωπικότητα σμιλεύεται με τη χρήση του τρόμου.

Ο μύθος της «ελεύθερα εκδιδόμενης»

Trafficking-in-Women-Postca_thumbΚαι η ελεύθερη εκδιδόμενη; Η γυναίκα (ή ο άνδρας) που επιλέγει να εκδίδεται με βάση δικούς της όρους περί υγιεινής και διάθεσης, και σκοπό να αποκομίσει κάποια εισοδήματα; Η ελεύθερη εκδιδόμενη αποτελεί μυθολογία.  Η Kathleen Barry, τονίζει εύστοχα ότι, το αρχαιότερο επάγγελμα δεν είναι η πορνεία. Είναι η σωματεμπορία. Είναι η σωματεμπορία που δημιούργησε την πορνεία και όχι το αντίθετο που θεωρείται κάτι σαν αυτονόητο από την λεγόμενη κοινή λογική. Είναι δυνατή μια ελεύθερη πορνεία; Ίσως.  Όχι όμως στις επικρατούσες πολιτικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες.

* Ο Γρηγόρη Λάζος είναι Επίκουρος Καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο


Η Συντακτική Ομάδα

syntaktiki-medium

Υπογράφουμε για την Κωσταντίνα Κούνεβα

Αρχείο

profile_bird

We Twit!

  • Σήμερα Πέμπτη 02/07 στο Εντός Φύλου με την Αυγή: Γυναίκα και επιστήμη http://bit.ly/23iyQv Καλημέρα 7 years ago
  • Η έκδοση του τεύχους είχε αναβληθεί 2 φορές λόγω πληθώρας ύλης της εφημερίδας. Ελπίζουμε να μην επαναληφθεί! 7 years ago